Dyma ddau fand dwu wedi gweld yn ddiweddar mewn un bar – y cyntaf yn Mongoleg, yr ail Uighur.

(Hei, mae Google Translate yn dda iawn, yntife?)

The next two are from a Uighur band out of Xinjiang (plus guest on the non-Xinjiang double-bass!)

Fe edrychais ar wefan Valleywood. Roedd yn edrych yn dda iawn, er nad oedd yna lot fawr o wybodaeth yna… Ar y pryd, nid o’n i wedi clywed o unrhyw broblem gyda’r prosiect ond fe roedd yna un peth fach iawn a oedd yn becso fi: roedd y cyfeirad e-bost dan “Contact Us” yn perthyn i aol.com… Big oops, doedd hynny ddim yn edrych yn dda iawn gwbl – na ddylai prosiect mawr fel’na yn defnyddio parth amateur fel aol!

Wrth gwrs, erbyn hyn, mae’n edrych yn sicr bod y prosiect yn farw – ac, i fod yn onest, rwy’n falch. Pam? Wrth gwrs, hoffwn i weld swyddi newydd yn yr ardal… ondd nid oedd hwnna y ffordd i wneud e, i fod yn honest.

Fel arfer, roedd Caerdydd yn chwilio am fuddsoddiad o tu allan i Gymru. Byddai’r gwaith wedi dod o tu allan i Gymru. Am sicr, byddai unrhyw elw wedi aros tu allan i Gymru. Sut fath o swyddi fyddai’r prosiect wedi creu? Mwy na thebyg, byddai llawe iawn o’r withwyr hefyd wedi dod o tu allan i Gymru.

Dyma problem #1: mae’r WDA (a oedd) a bellach y WAG wedi edrych i’r tu fas, chwilio am farchog ar geffyl gwyn I ddod a shedload o arian ini. Dyw h ddim yn mynd i ddigwydd. Sori.

Problem #2: does dim lot o fanteision ‘da ni. Rwy wedi clywed gormod o bobl yn datgan X Cymru yw gorau’r byd”, for a given value of X. Bullshit. Mae rhan fwya ohonon nhw’n hollol anwybyddol o be’ sy’n digwydd tramor ac yn arbennig am Asia – China, Korea, Singapore ayyb.

So, pa fanteision sydd? Wel, rhai traddodiadol iawn:y celfyddydau. Storiau. Cerddoriaeth. Actio. Mae llu o fandiau ar gael yng Nghymru. Mae llawer iawn o actorion. Does na dim prinder o bobl sy’ eisiau ysgrifennu dramau. Ond sut gallen ni fanteisio ar y talent sydd ar gael? Mae un peth yn sicr: dwi ddim yn credu fydden nhw wedi elwa o Valleywood. OND: dyma’r fath o sgiliau sydd yn wethfawr yn yr economi fyd-eang.

Yn lle twlu arian at prosiectau mawr o tu allan, hoffwn i weld buddsoddiad mawr i hybu machinima yn y cymoedd. Beth yw machinima? Haha, cwestiwn da:

Nawr, mae’n 6 mlynedd ers im byw yng Nghymru, a mae’n bosib bod agweddau tug at gemau cyfrifiaduron wedi newid ers hynny. Ond, hyd y gwn i, fe fyddai lot fawr o’r bobl lawr yn Bae yn teimlo bod bod gemau’n wastraff o amser, neu rhywbeth gwamal – os nad ydynt yn achosi trais a pob fath o drosedd! Y ffaith yw, mae gemau cyfrifiaduron y darparu byd llawn cymeriadau a lleoliadau – yn y cartref. Gall unrhywun sgwennu sgript, cyfarwyddo camerau, dewis cerddoriaeth, a chreu ffilm – yn rhad! Enw’r fath ‘ma o ffilm: machinima. Oes werth creadigol yn y fath ‘ma o ffilm. Oes:

Ydy’r fath ‘ma o ffilm yn gallu fod yn poblogaidd fyd-eang, ac yn gwneud elw? Gallai: gweler er enghraifft, y cyfres comedi Red vs Blue, a ddosbarthwyd yn wrieddiol ar y we. Erbyn hyn, mae’n llwyddanus iawn ac ar gael ar DVD – oherywdd cryfder y sgript a’r stori… Sample episode:

Yn diweddar, roedd yr economist Dylan Jnes-Evans yn gofyn pa wersi all Cymru dysgu o Singapore. Bydd rhaid imi sgwennu ateb rhywbyd arall OND mae ‘na un peth i ystyried nawr: mae Singapore yn hyrwyddo machinima fel cyfrwyng a diwydiant y dyfodol….

12 – 13 December 2008
Machinima Symposium 08
The first ever Machinima Symposium convenes in Singapore, featuring international machinima thought leaders and artists in this two full-day event. Distinguished speakers from the fields of gaming, virtual worlds and interactive television will share their views on how machinima would evolve in their fields and the opportunities they represent.

Mae Singapore hefyd yn cyd-weithio gyda llywodraeth dinas Wuhan (pop: 9.1 miliwn) yn China er mwyn datblygu diwydiant Asiadd Machinima. Food for thought, efallai.

So, be’ licwn i weld yng Nhgymru? Dyna post arall…

Diweddarwyd:

Dyma’r ail clip. Does dim clem ‘da fi pwy yw’r bachan yn y lledr coch, neu beth mae e’n gwneud…

Mae’n rhaid imi cyfaddef… Mae pythefnos ola’ o Flwyddyn y Llygoden wedi bod anhygoel o ffodus i mi. Rwy wedi cael cytundeb newydd yn y gwaith – sy’n meddwl, yn y bon, mod i wedi penderfynu o’r diwedd mod i eisiau aros yma ym Meijing am ddwy flynedd o leia (er nid yw’r cytundeb yn barhau am 2 flynedd, ond…). Mae cyfleoedd newydd i weithio ar fy liwt fy hun wedi ymddangos, os dwi am fanteisio arynyn nhw.

Ac, mae cariad newydd ‘da fi. Nid China yn unig sy’n dathlu heddiw… Yng Nghymru hefyd, oherwydd Diwrnod Santes Dwynwen. Na allwn i wedi dychmygu, hyd yn oed yn cymharol diweddar, fe fyddwn yn byw ym Meijing, yn dathlu Diwrnod Santes Dwynwen gyda cariad Tatar o Orllewin Siberia! Mae’n anhygoel rili, beth all digwydd….

Wel… hoffwn dymuno blwyddyn newydd dda / 新年快乐 / Diwrnod Santes Dwynwen hapus i chi gyd! Byddaf yn sgwennu yma yn fwy aml nawr!

(File between Urdu & Vietnamese…)

Friendship Store, Beijing, China:

(Dau gwahanol geiriadur Cymraeg yma…)

Xidan Bookstore, Beijing, China:

Dwi hefyd wedi gweld geiriadurion a llyfrau ramadeg Cymraeg yn Borders, ar Orchard Road, Singapore.

Pam ydy geiriaduron Cymraeg mor cyffredin byd-eang?

A pam ydyn nhw mor wael? Hyd yn oed y rhai a gyhoeddwyd rhwn 2001 a 2006 ddim yn cynnwys termau fel SMS, neu ‘multi-media’. Termau braidd yn pwysig y dyddiau ‘ma…

Beirniad:

• Blueberry – mmmmm!
• Cherry Tomato – blasus
• Cucumber – diflas
• Lime – hmm, od iawn
• (Dim yn y llun) Lychee – eeewwww, wtf?

Sut dylai pobl Cymru, a’r ‘Seneddwyr’ yn arbennig, ystyried Cymru? Gan bod y Senedd yn bodoli, rydym felly yn uned economiadd a gwleidyddol ar wahân i weddill Prydain. Mae nashis eisiau hyd yn oed mwy o annibynniaeth, mae rhai pobl eisiau mynd yn ôl i’r hen dyddiau a, wel,, mae ‘na lot o bobl sy’ ddim yn gwybod.

Beth bynnag, ’swn i’n dyfalu bod y rhan fwya o bobl Cymru yn teimlo bod Cymru’n rhan o’r First World – ond, ydyn ni? Pan wi’n darllen erthyglau fel hon yn y Western Mail, mae’n anodd iawn, iawn imi credu… Ond, er gwaethau’r ffeithiau, rwy wedi colli trac o’r nifer o bobl dwi wedi clywed yn dweud taw “[Llenwch y bwlch] Cymreig ydy gorau’ byd!” Os felly, pam ydyn ni mor dlawd ac yn anghystedleol?

Efallai mae’n amser i ni dweud: mae’r UK yn First World ond, fel uned economaidd, dyw Cymru ddim. Rydym yn ‘developing economy‘, a ‘dan ni’n mynd i ddatblygu strategaethau economiadd yr y sail yna.

Wrths gwrs, pan rydym am drafod pynciau economaidd, mae’n rhaid cael y niferau’n iawn – a mae’n rhaid imi cyfadde, does gen i ddim ohonyn nhw? Oes ‘na unrhywun sy’n gwybod ble mae Cymru ar y Human Development Index, a sut ‘dan ni’n cymharu i wledydd eraill?

Eniwê, dwy peth arall a welais i ddoe:

• Western Mail: the value of the methane field in South Wales could run into billions of pounds
• The Independent: Independent Scotland could have been richer than England.

Wait…

The state-run Xinhua News Service reported that more than 400,000 people have “joined an online discussion” about the future of the car ban. In a survey on Xinhua’s website, more than half the respondents indicated they’d support permanent restrictions. Web surveys are notoriously unreliable, but the results at least indicate some support for further steps to improve Beijing’s air.

Dyma un engraifft o’r trafodaeth mawr sydd yn mynd ymlaen ar-lein yma yn China. Mae blogs a bulletin boards yn bywiog iawn, ac yn dangos bod ‘na cymdeithas sifil cryf iawn yn datblygu, o’r waelod i fyny… Hynny yw, mae pobl eisiau cadw’r awyr iach, a mae’n debyg y bydd y llywodraeth yn gwrando arnyn nhw. Mae cymdeithas yn China yn ymagoru, am sicr. Gweler hefyd China’s iron Olympic grip starts to slip a Chinese audit cites widespread misuse of government funds.

Meanwhile, back in the UK: cynghorau lleol yn talu pobl i spïo ar eu cymdogion?

Wrth gwrs, fyddai ddim yn gallu gwylio’r fersiwn newydd yma ym Meijing… neu efallai, ar y llaw arall, byddai’n gallu ei prynu ar DVD dodgy am RMB 8 ar y strydoedd yma hyd yn oed cyn iddi cael ei darlledu! Mae’r dau yn bosib…